Huurders nemen het initiatief
De campagne tegen vocht en schimmel laat zien wat huurdersorganisaties kunnen bereiken. Zij kregen steeds opnieuw signalen van bewoners die met schimmel kampten en daarbij vaak zelf de schuld kregen. ‘U moet beter ventileren’, kregen zij te horen.
De huurdersorganisaties vonden dat de problemen serieuzer moesten worden aangepakt. Daarom begonnen zij de campagne Het ligt niet altijd aan u! Meld schimmel nu! Ymere sloot aan, hielp de campagne verspreiden en ging in gesprek over verbeteringen.
Erik erkent dat schimmelproblemen in het verleden te vaak bij bewoners werden neergelegd. ‘Er werd heel vaak gezegd: ja, dat is huurdersgedrag, dan werden huurders ook echt weggezet.’ Volgens hem stond die benadering soms zelfs in protocollen.
Peter benadrukt het belang van begrijpelijke communicatie: “Laat ons nou eens meekijken, want wij praten huurderstaal en jullie praten Ymeriaans.”
De campagne zorgde voor veel meer meldingen. Erik erkent dat huurders de oproep van hun eigen huurdersorganisatie soms geloofwaardiger vinden dan die van Ymere. Dat kan confronterend zijn, maar maakt problemen zichtbaar die anders onder de radar blijven
Betaalbaarheid: samen optrekken én tegenover elkaar staan
“Betaalbaarheid is een containerbegrip”, zegt Peter. “Aan de ene kant heb je betaalbaarheid voor de huurders en aan de andere kant heb je betaalbaarheid voor de corporatie. En wij hebben het altijd over betaalbaarheid voor huurders.”
Ymere heeft geld nodig voor onderhoud, verduurzaming en nieuwe woningen. SHY vindt dat de rekening daarvoor niet vanzelfsprekend bij de zittende huurders mag worden gelegd.
Peter wijst erop dat woningcorporaties vroeger rijkssubsidies kregen voor nieuwbouw. De huurinkomsten waren vooral bedoeld voor de lopende kosten, zoals beheer, rente en onderhoud. Sinds het verdwijnen van die subsidies moeten corporaties hun investeringen grotendeels zelf financieren.
“Sinds die tijd moet een corporatie zijn eigen broek ophouden”, zegt Peter. Dat zet de betaalbaarheid voor huurders onder druk.
Kwaliteit niet omhoog, huur wel
Een concreet punt waarover SHY en Ymere van mening verschillen, is de inkomensafhankelijke huurverhoging. Peter plaatst daar vraagtekens bij: “De kwaliteit van je woning blijft hetzelfde, maar je moet er flink meer voor betalen.”
SHY onderschrijft het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten zouden moeten dragen. Toch heeft SHY tot nu toe altijd negatief geadviseerd over de manier waarop Ymere de extra huurverhoging voor hogere inkomens toepast. Peter: “Wij zijn niet mordicus tegen inkomensafhankelijke huurverhoging, maar wij vinden dat die mee moet tellen in de huursom. En daar vinden wij in Amsterdam de corporaties tegenover ons.”
Als die opbrengsten meetellen in de totale huursomstijging, wordt de ruimte om de huren van andere huurders te verhogen beperkt. Zo komt de extra bijdrage van huurders met een hoger inkomen ten goede aan andere huurders.
Erik verdedigt de inkomensafhankelijke huurverhoging vanuit de grote woningnood en financiële druk. “Ja, ook weer uit nood, hè”, zegt hij. Tegelijk begrijpt hij waarom huurders met een hoger inkomen in hun sociale huurwoning blijven: betaalbare alternatieven ontbreken vaak. Hij zou liever meer middenhuurwoningen bouwen, zodat mensen kunnen doorstromen.
Het verschil blijft bestaan, maar beiden zien ook waar de oorzaak van veel financiële problemen ligt: de beperkte investeringsruimte voor corporaties en de keuzes die in Den Haag worden gemaakt.
Minder belasting, maar wie beslist over het geld?
SHY en Ymere trekken samen op voor minder belastingdruk op woningcorporaties en meer financiële steun vanuit het Rijk. Dat moet ruimte geven voor onderhoud, verduurzaming, nieuwbouw én betaalbare huren.
Maar SHY stelt daarbij een vervolgvraag: als Ymere minder belasting hoeft te betalen, wat merken huurders daar dan concreet van?
SHY vindt dat huurders zeggenschap moeten hebben over de besteding van extra financiële ruimte. Minder belasting voor corporaties moet ook merkbaar voordeel opleveren voor huurders. Volgens SHY hebben huurders nu te weinig invloed op die keuzes.
Kritische adviezen worden serieus genomen
Ondanks de verschillen van inzicht op sommige punten spreekt Erik zijn waardering uit voor de rol van SHY en de vier regionale huurdersorganisaties. Zij krijgen volgens hem bij Ymere veel ruimte om te adviseren, ook over onderwerpen waar dat bij andere corporaties minder gebruikelijk is.
“Mijn beeld is dat we in de meeste gevallen de adviezen van de huurdersvereniging overnemen, ook op onderwerpen waar andere huurdersverenigingen niet eens over adviseren”, zegt Erik.
Hij moedigt de huurdersorganisaties bovendien aan om te blijven benoemen waar het niet goed gaat en Ymere daarop aan te spreken.
Peter onderschrijft het belang van samenwerking: ‘Wij denken dat we samen meer bereiken. Alleen wil ik graag de boodschap uitdragen dat samenwerken niet betekent dat je kritiekloos bent.’ “Nou wie de sociale media van de huurdersorganisaties van Ymere volgt, ziet dat vanzelf”, zegt Erik.
Toezichthouders: ‘Lees de huurdersadviezen eens’
Aan het einde van de podcast heeft Peter een concrete oproep aan toezichthouders:
“Vraag aan de corporatie welke huurdersadviezen uw huurdersorganisatie heeft uitgebracht. Lees ze door en vraag aan de corporatie wat ermee is gedaan.”
Hij verwijst naar de bijeenkomst van SHY met de Raad van Commissarissen van Ymere op 8 oktober. Daar lieten de huurdersorganisaties zien hoe SHY werkt, hoe signalen van huurders via bewonerscommissies en regionale organisaties bij SHY en Ymere terechtkomen.
Erik waardeert dat de huurdersorganisatie SHY steeds meer zelf de agenda van zulke gesprekken bepaalt. Dat helpt toezichthouders om de ervaringen en belangen van huurders beter te begrijpen.
De podcast laat zien hoe SHY samenwerkt met Ymere zonder haar onafhankelijke positie te verliezen. Samen optrekken waar het kan, kritisch blijven waar het moet. En vooral: ervoor zorgen dat de stem van huurders daadwerkelijk invloed heeft op de keuzes van Ymere.
Luister en lees meer
Peter Weppner en Erik Gerritsen spreken in Wikken en Wegen, de podcastserie van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW), over het dilemma tussen betaalbaarheid en beschikbaarheid. Het gesprek wordt geleid door Valerie Ketjen van de VTW.